چند نکته درباره ی نگارش
«معیارهای ارزشیابی»
برخی ازمعیارهای ارزشیابی انشا به شرح ذیل می آید:
1- نوآوری وابتکار
2- پروراندن موضوع وفهم آن
3- ارتباط وهماهنگی مطالب وجملات
4- رعایت نکات دستوری ونگارشی
5- خوانایی وتمیزی
6- ارتباط افقی وعمودی بندها
7- نظم فکری
«راههای پیشنهادی برای انشا نویسی»
بامقایسه اطلاعات جمع آوری شده وسنگین وسبک کردن آنها به گوناگونی وتنوع درشیوه های تدریس انشاپی بردم .ومتوجه شدم که روش های انشانویسی ودامنه ی آن گسترده تر ازبقیه ی درسهاست ودبیران هریک باآزمایش یکی از آن راهها به موفقیت هایی دست یافته اند هرچند اصول ومبانی آن افراد به هم نزدیک بوده است.
تصمیم برآن شد که ازمیان راههای پیشنهادی به تدریج وباهماهنگی گروههای آموزشی منطقه چندراه رااجرا کنیم وبعدازاجرا نتایج وموفقیت ها راگزارش کنیم.
بعداز جلسه گروه های آموزشی منطقه که بادبیران زبان ادبیات فارسی داشتم؛مقرر شد؛به صورت داوطلب هریک هریک ازدبیران انشا ونگارش یکی ازراه های تدریس راانتخاب نمایند.من نامه نگاری راانتخاب نمودم.یکی دیگر ازهمکاران خلاصه نویسی ودیگری شیوه ی جان بخشیدن به اشیاءراانتخاب کرد.
قرار براین شد باتوجه به اصول ومبانی گفته شده آنها را آموزش دهیم.
«چگونگی اجرای راه جدید»
همانطور که دربالا ذکر شد من آموزش نامه نگاری رابه عهده گرفتم درابتدای آموزش دانش آموزان راباانواع نامه نگاری واصولی که درهنگام نوشتن باید رعایت کردآشنا کردم وچند منبع مفید که می توانستند بامراجعه به کتاب خانه منطقه پیدا کنند.به آن ها معرفی نمودم.
درزنگ انشایی که همان هفته بادانش آموزان پایه ی سوم راهنمایی داشتم.ازآنها خواستم یک نامه اداری ویک نامه ی دوستانه بنویسند وبعدازآماده شدن آن رادر کلاس برای بقیه ی دانش آموزان بخوانند تاهم بچه ها بیشتربا نامه نگاری آشنا شوند وهم بتوانیم کاستی ها وایرادهای نامه را درجمع دانش آموزان برطرف نماییم.
این کار انجام شد دانش آموزان هریک بااشتیاق زیاد نامه های جالبی اعم ازاداری ودوستانه وعاطفی تهیه کرده بودند .برای این که انگیزه دانش آموزان بیشتر شود.تعدادی ازنامه های آنها راانتخاب کردم وقرار شدباهماهنگی مدیر مدرسه ،نامه ها ازطریق پست برای اشخاصی که به آنها نامه نوشته شده ارسال شود.
باتوجه به عکس العمل های دانش آموزان رضایت را می شد ازچهره ی تک تک آنها فهمیدوکم کم می شد احساس نمود که نوشتن دیگر برای دانش آموزان مثل یک غول بی شاخ ودم نیست.
«گردآوری اطلاعات (شواهد2)»
هرچند ازرفتارها وبیان نظرات دانش آموزان می شد حدس زد که تحولی هرچند کوچک درآنها به وجود آمده است اما تصمیم گرفتم اطلاعات دقیق تری دراین باره جمع آوری بنابراین قرار شده درجلسه ماهیانه دبیران ومدیر آموزشگاه این امررابررسی کنیم.
نتایج کار به شرح ذیل است:
1- ارزشیابی ازانشای دانش آموزان باتوجه به رعایت مورادی که درقبل گفته شد،سبب شده است که نمرات آنها واقعی تر باشد.
2- مقایسه نمرات دانش آموزان دردرس انشا پیش از آموزش وپس ازآن
3- نظر خواهی کتبی ازدانش آموزان ووالدین آنها درباره ی روش جدید آموزش انشاشواهد جمع آوری شده حاکی ازرضایت بیشتر دانش آموزان،مدیر آموزشگاه ووالدین دانش آموزان ازروشهای جدید وتاثیر مستقیم آن بر نمرات دانش آموزان بود.
«تجدیدنظر درروشهای انجام گرفته واعتبار بخشی به آن»
باتوجه به نظرها وانتقادات مطرح شده راجع به این طرح قرار شد دریک جلسه باحضور همکاران نقاط ضعف طرح رابرطرف رابر طرف نماییم .هرچند شواهدنشان می داد که هرسه روش بااقبال مواجه شده است.
همچنین ازجند نفرازهمکاران انجمن ادبی وفعالان دراین زمینه که یکی از آنها مسئول دفتر یکی ازروزنامه های صبح بود خواهش کردیم درباره ی روش کارما وشیوه های انتخابی ما اظهار نظر کنند تابتوانیم به نحواحسن اشتباهات موجود رابرطرف نماییم که ایشان طرح راپذیرفته وآن راموفقیت آمیز دانستند.
همچنین گزارش خودرا درمجمع گروههای آموزشی استان ارائه نمودم که اکثر شرکت کنندگان آن را پذیرفتند هرچند نقدهایی نیز به عمل آمد.اما درکل مناسب تشخیص داده شد.
«نتایج»
ازتمامی مطالبی که مطرح می شد می توان به صورت چکیده به مطالب زیر اشاره کرد:
1- علاقه ی دانش آموزان به درس انشا بیشتر ازپیش شده است.
2- برانگیختن تعداد بیشتری ازدانش آموزان درزنگ انشا
3- ازکسالت ویک نواختی کلاس کم شده است.
4- اربین رفتن ترس ازنوشتن نزد دانش آموزان.
5- مشارکت بیشتر دانش آموزان دبیران ودست اندرکاران مدرسه
6- پروراندن قدرت سخن وری دردانش آموزان
7- میل بیشتر دانش آموزان به مطالعه کتاب ،مجله ورجوع به کتاب خانه
8- غنی تر شدن واژگان پایه دانش آموزان
9- به وجود آمدن اعتماد به نفس ورشد اجتماعی دردانش آموزان
10- زنجیر وار بودن شنیدن خواندن ونوشتن
11- اطلاع والدین ازجزیی ترین پیشرفت فرزندان خود
«نتیجه گیری»
به درس انشا به اندازه دیگر درسها اهمیت دهیم.وآن رابه صورت یک درس مستقل تلقی نماییم وبتوانیم دانش آموزان رابااصول ومبانی انشا ونگارش آشنا کنیم.وعلاوه برتشویق دانش آموزان به رعایت اصول وقواعد دستوری املایی ونگارشی آنها رابه مطالعه ی بیشتر واداریم.وچگونگی درست اندیشیدن وداشتن نظم فکری رابه دانش آموزان بیاموزیم .
دانش آموزباید بداند که باتکرار وتمرین حتما به موفقیت خواهد رسید.همچنین بدانیم که ارزشیابی انشا می تواند براساس ملاک های علمی وقواعد خاص خود باشد.